Γράφει ο Βασίλειος Χ. Μπόλκας
Mαιευτήρας - Χειρουργός Γυναικολόγος

Ποια είναι τα οφέλη του μητρικού θηλασμού για την θηλάζουσα μητέρα;
1. Κατά τη διάρκεια του θηλασμού απελευθερώνεται η ορμόνη οξυτοκίνη η οποία οδηγεί σε σύσπαση τη μήτρα έτσι ώστε αυτή να αποβάλλει τα λόχεια και να επανέρχεται στο αρχικό της μέγεθος πιο γρήγορα.
2. Ο μητρικός θηλασμός οδηγεί σε γρηγορότερη απώλεια βάρους των περιττών κιλών που πήρε η μητέρα κατά τη διάρκεια της κύησης.
3. ‘Έρευνες έχουν δείξει πως οι μητέρες που θηλάζουν εμφανίζουν στο μέλλον σε μικρότερο ποσοστό καρκίνο του μαστού, καρκίνο των ωοθηκών, καρδιαγγειακές νόσους και ρευματοειδή αρθρίτιδα.
4. Ο μητρικός θηλασμός οδηγεί στην εξοικονόμηση χρόνου και χρήματος και μπορεί να πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε στιγμή σε οποιοδήποτε μέρος.

Ποια είναι τα οφέλη του μητρικού θηλασμού για το νεογνό;
1. Το μητρικό γάλα είναι η τροφή που παρέχει τον ιδανικό συνδυασμό για το μωρό βιταμινών, πρωτεϊνών και λίπους. Μάλιστα η σύνθεση του μητρικού γάλακτος είναι εντελώς εξατομικευμένη και μεταβάλλεται ανάλογα με τις ανάγκες του συγκεκριμένου μωρού ακόμα και από θηλασμό σε θηλασμό.
2. Το πρωτόγαλα ή πύαρ ή κολιάστρα (colostrum) που είναι το γάλα που βγάζει ο μαστός της λεχώνας τις πρώτες 2-3 μέρες πριν αρχίσει η κανονική ροή του μητρικού γάλακτος, βοηθά το πεπτικό σύστημα του νεογέννητου να ωριμάσει και να λειτουργήσει σωστά.
3. Το μητρικό γάλα έχει μοναδικά αντισώματα που ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα του μωρού και το προστατεύουν σε μεγάλο βαθμό από ιούς και βακτήρια.
4. Το μητρικό γάλα είναι πιο εύπεπτο από το έτοιμο γάλα.
5. Το μητρικό γάλα έχει τεκμηριωθεί ότι ελαττώνει σημαντικά τον κίνδυνο του αιφνίδιου νεογνικού θανάτου (SIDS – Sudden Infant Death Syndrome).
6. Εάν το μωρό σας γεννηθεί πρόωρο τότε η σίτισή του με μητρικό γάλα ελαττώνει τον κίνδυνο τόσο των πρώιμων όσο και των όψιμων προβλημάτων που συχνά εμφανίζουν αυτά τα μωρά.

Πόσο καιρό είναι το ιδανικό να θηλάσω το παιδί μου;
Συστήνεται ο αποκλειστικός θηλασμός να γίνεται για τους πρώτους έξι τουλάχιστον μήνες της ζωής του παιδιού. Φυσικά είναι ακόμα καλύτερα αν μπορεί να συνεχιστεί και μέχρι πριν ή αρκετά μετά από τα πρώτα του γενέθλια ανάλογα εάν αυτό ζητήσει το ίδιο το παιδί. Ο Π.Ο.Υ. συνιστά ο θηλασμός να συνεχίζεται και μετά τους έξι μήνες που ξεκινά η είσοδος στερεών τροφών στη διατροφή του παιδιού, τουλάχιστον μέχρι την ηλικία των 2 ετών.
Αλλά καλό θα είναι να μην ξεχνάμε τα οφέλη του θηλασμού ακόμα και εάν αυτός πραγματοποιηθεί έστω και για μικρότερο χρονικό διάστημα λίγων μηνών ή και εβδομάδων. Για αυτό θηλάστε το μωρό σας έστω και αν δεν πετύχετε τους προγραμματισμένους στόχους.

Ποια πρέπει να είναι η διατροφική μου συμπεριφορά ώστε να εξασφαλίσω το καλύτερο ποιοτικά γάλα στο μωρό μου;
1. Πρέπει όταν θηλάζεται να προσλαμβάνεται 400-500 θερμίδες την ημέρα περισσότερες από τις διατροφικές ημερήσιες ανάγκες σας.
2. Ο γιατρός σας μπορεί να σας συστήσει να παίρνετε κάποιο πολυβιταμινούχο σκεύασμα ή κάποια μορφή σιδήρου, ασβεστίου ή και βιταμίνης D.

3. Να πίνετε πολλά υγρά και ακόμη περισσότερα εάν παρατηρήσετε ότι τα ούρα σας είναι αρκετά σκούρα. Πίνετε εάν μπορείτε ένα ποτήρι νερό κάθε φορά που είναι να θηλάσετε.

4. Αποφύγετε τροφές που μπορεί να δημιουργήσουν αέρια και κωλικούς στο μωρό σας όπως λάχανα, κρεμμύδια, όσπρια και τα πολύ καυτερά.

5. Πίνετε καφέ και αλκοόλ σε λογικές και μικρές ποσότητες καθημερινά εφόσον τις έχετε ανάγκη και τουλάχιστον μία – δύο ώρες πριν το θηλασμό. Η υπερβολική κατανάλωση μπορεί να δημιουργήσει διάφορα προβλήματα στο νεογνό σας.

6. Εάν πρέπει να πάρετε κάποιο φάρμακο ενημερώστε πρώτα τον παιδίατρο ή το γυναικολόγο σας.

7. Αποφύγετε το κάπνισμα και τη χρήση ναρκωτικών ουσιών. Επίσης αγχολυτικά ή υπνωτικά χάπια μπορεί να βλάψουν το μωρό σας οπότε πριν τα πάρετε συνεννοηθείτε οπωσδήποτε με τον θεράποντα ιατρό.

Είναι ο θηλασμός ασφαλής μέθοδος αντισύλληψης;
Όχι ο θηλασμός δεν είναι ασφαλής μέθοδος αντισύλληψης. Η γυναίκα μπορεί να θηλάζει και να έχει κανονικά περίοδο κάνοντας και ωορρηξία. Ακόμη όμως και αν θηλάζει και δεν έχει καθόλου περίοδο αυτό δεν την προστατεύει από μια σύλληψη εκατό τις εκατό. Μπορεί ξαφνικά να πέσουν τα επίπεδα της προλακτίνης να κάνει ωορρηξία και να μείνει έγκυος.

Ποια μέθοδος αντισύλληψης μπορεί να χρησιμοποιηθεί κατά τη διάρκεια του θηλασμού;
Το χάπι που έχει μόνο προγεστερόνη, αντισυλληπτικά ενδοδερμικά εμφυτεύματα και ενέσιμα σκευάσματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν άμεσα μετά τον τοκετό, δεν είναι όμως διαδεδομένα στη χώρα μας. Η χρήση αντισύλληψης με χάπια που περιέχουν οιστρογόνα πρέπει να αποφεύγονται τις πρώτες 40 μέρες.

Το κύριο πρόβλημα που προκαλούν είναι ότι ελαττώνουν την παραγωγή γάλακτος. Το ίδιο και ένα ενδομήτριο σπείραμα θα μπορούσε να τοποθετηθεί μετά τις πρώτες 6 εβδομάδες. Άλλωστε οι περισσότερες λεχώνες δεν έχουν σεξουαλικές επαφές τον πρώτο καιρό λόγω και της συνήθους δυσπαρεύνιας (πόνος κατά την σεξουαλική επαφή) που υπάρχει για κάποιο χρονικό διάστημα μετά τον τοκετό. Καλύτερη είναι η προστασία που προσφέρει η χρήση του προφυλακτικού.

Μπορώ να συνεχίσω το θηλασμό εάν μείνω ξανά έγκυος τη χρονική περίοδο που θηλάζω;
Εάν ανακαλύψετε ότι είστε έγκυος ξανά ενώ ακόμα θηλάζετε το μωρό σας μην πανικοβάλλεστε. Είναι κάτι που έχει συμβεί σε πολλές μητέρες. Μπορείτε να συνεχίσετε κανονικά το θηλασμό. Είναι απόλυτα ασφαλές. Επειδή οι ενεργειακές σας ανάγκες θα είναι αυξημένες φροντίστε να τρέφεστε σωστά. Θα χρειαστείτε 500 – 650 θερμίδες την ημέρα παραπάνω.

Ο θηλασμός μπορεί να προκαλέσει και κάποιες συσπάσεις της μήτρας. Αυτό όμως δεν αυξάνει το ρίσκο ούτε για πρόωρο τοκετό , ούτε για αποβολή. Το γάλα των μαστών σας παρά τις όποιες μικρές αλλαγές που υπάρχουν στη σύστασή του είναι απόλυτα ασφαλές για το παιδί που θηλάζει. Συνήθως ο μαστός διογκώνεται και οι θηλές πονάνε, ενώ το αίσθημα κόπωσης και ναυτίας επιδεινώνεται.

Η γεύση του γάλακτος όσο περνά ο καιρός αλλοιώνεται και μετά τον τέταρτο με πέμπτο μήνα της κύησης μπορεί να ελαττωθεί τόσο πολύ η παραγωγή γάλακτος που να αναγκαστείτε να σταματήσετε το θηλασμό. Μη θυμώνετε όμως και μην απογοητεύεστε. Απλά συνειδητοποιήστε ότι ένα καινούργιο κεφάλαιο ξεκινά στη ζωή σας και όλα θα πάνε καλά.